Gerð heimildaskrár

Gerð heimildaskrár

Þegar notast er við heimildir í ritgerð er nauðsynlegt að skrá þær í sérstaka heimildaskrá. Þar eru tilgreindir ýmsir þættir um heimildina sem gera þeim sem les ritgerðina auðveldara fyrir að finna upplýsingarnar sem byggt er á. Athugið að það þarf alltaf að tilgreina hvaðan upplýsingar sem notast er við eru fengnar. Þetta á bæði við þegar er verið að umorða það sem einhver annar hefur sett fram, svo sem hugmyndir eða rannsóknir og þegar verið er að vitna beint og orðrétt í ummæli einhvers annars. 

Heimildaskrá er alltaf skráð eftir ákveðnu kerfi og eru til fleiri en eitt kerfi sem hægt er að styðjast við. Hér á eftir fylgja leiðbeiningar um hvernig á að nota APA kerfið en það er algengt kerfi hér á landi. Hvort sem notast er við APA kerfið eða önnur heimildaskráningarkerfi er mjög mikilvægt að gæta alltaf samræmis í allri heimildaskráningu.

Upplýsingar sem þurfa að koma fram í heimildaskrá, eru eilítið mismunandi eftir heimildum, eins og má sjá á dæmunum hér að neðan. Athugið að mikilvægt er að allar upplýsingar séu sóttar og settar fram eins og á ritinu sjálfu. 

Tilvitnun

Bein tilvitnun er þegar texti er tekinn orðrétt upp eftir öðrum. Utan um beina tilvitnun eru gæsalappir, á íslensku líta þær „svona“ út eða eins og 99 og 66. Ef vitnað er beint í orð annarra má ekki breyta neinu innan gæsalappanna, meira að segja þó að sé prentvilla í textanum! Ef leynist prentvilla má merkja hana sérstaklega með því að skrifa [svo] beint á eftir henni, til þess að lesandinn átti sig á því að prentvillan er hluti af tilvitnuninni og ekki prentvilla í ritgerðinni sjálfri.

Ef tilvitnunin er lengri en 40 orð er hún ekki felld inn í texta heldur er dregin inn með tab takkanum. Þá eru ekki notaðar gæsalappir.

Óbein tilvitnun er þegar það sem aðrir hafa skrifað er umorðað og sagt frá því með eigin orðum. Þegar hugmyndir annarra eru umorðaðar þarf ekki að setja gæsalappir utan um tilvitnunina en samt er nauðsynlegt að setja tilvísun í sviga á eftir til þess að lesandinn átti sig á að þetta sé hugmynd eða efni sem höfundur ritgerðarinnar hefur eftir öðrum. 

Tilvísun

Þegar beinar eða óbeinar tilvitnanir eru notaðar verður alltaf að geta heimilda. Taka skal fram nafn höfundar, ártal og blaðsíðu í beinni tilvitnun en ef um er að ræða óbeina tilvitnun er yfirleitt ekki þörf á blaðsíðutali. Í APA kerfinu er tilvísun höfð í sviga á eftir tilvitnun inni í textanum.



Bækur

Uppsetning í heimildaskrá

Í heimildaskrá er heimildum raðað í stafrófsröð eftir nafni höfundar, fornafni Íslendinga en ættarnafni útlendinga.  Séu höfundar fleiri en einn, er nöfnum þeirra raðað eins og þeir koma fyrir á bókarkápu. 


Höfundur. (Útgáfuár). Titill. Útgáfustaður: Forlag.  

Tilvísun: (Höfundur, ártal, bls. xx)


Eftir einn íslenskan höfund

Garðar Gíslason. (2008). Félagsfræði. Einstaklingur og samfélag. 3. útg. Reykjavík: Mál og menning.

Tilvísun: (Garðar Gíslason, 2008, bls. 27)


Eftir tvo íslenska höfunda

Friðrik H. Jónsson og Sigurður J. Grétarsson. (2007). Gagnfræðakver handa háskólanemum. 4. útg. Reykjavík: Háskólaútgáfan. 

Tilvísun: (Friðrik H. Jónsson og Sigurður J. Grétarsson, 2007, bls. 98-100)


Eftir einn erlendan höfund (þýðing)

Gombrich, E. H. (2008). Saga listarinnar. Halldór Björn Runólfsson þýddi. Reykjavík: Opna. 

Tilvísun: (Gombrich, 2008, bls. 15)


Eftir tvo erlenda höfunda

Andrews, Philip og Cope, Peter. (2007). The complete digital photography manual. Everything you need to know to shoot and produce great digital photographs. London: Carlton. 

Tilvísun: (Andrews og Cope, 2007, bls. 32)


Höfundar ekki getið

Ef höfundur er óþekktur, skal skrá ritið undir titli á réttum stað í stafrófsröð.

Bárðar saga Snæfellsáss, (1999). Bjarki Bjarnason bjó til prentunar. Reykjavík: Iðnú. 

Tilvísun: (Bárðar saga Snæfellsáss, 1999, bls. 57)


 

Ritstýrðar bækur

Orðabækur

Árni Böðvarsson (ritstjóri). (1996). Íslensk orðabók. 2. útg., aukin og bætt.  Reykjavík: Mál og menning.

Tilvísun: (Árni Böðvarsson, 1996, bls. 325)

 

Færsla í orðabók

Mörður Árnason (ritstjóri). (2002).Ráðhygginn. Í Íslensk orðabók: M-Ö (3. útgáfa, aukin og endurbætt). Reykjavík: Edda.

Tilvísun: (Mörður Árnason, 2002, bls. 1167)

 

Færsla í alfræðiriti

Dóra Hafsteinsdóttir og Sigríður Harðardóttir (ritstjórar). (1990). Turtildúfa. Í Íslenska alfræðiorðabókin (bls. 435-436). Reykjavík: Örn og Örlygur 

Tilvísun: (Dóra Hafsteinsdóttir og Sigríður Harðardóttir, 1990, bls. 435-6).


Grein úr greinasafni eftir marga höfunda

Sigurður Þórarinsson. (1974). Sambúð lands og lýðs í ellefu aldir. Í Sigurður Líndal (ritstjóri), Saga Íslands I, (bls. 27-97). Reykjavík: Hið íslenska bókmenntafélag – Sögufélagið.  

Tilvísun: (Sigurður Þórarinsson, 1974, bls. 32)



Tímarit og dagblöð

Höfundur. (útgáfuár). Titill greinar. Heiti tímarits, árgangur (tölublað), síðutal


Tímarit

Eftir einn íslenskan höfund

Hilmar Snorrason. (2009). Gömlu skipin. Sjómannablaðið Víkingur, 71(3), s. 25-27.

Tilvísun: (Hilmar Snorrason, 2009, bls. 25)


Höfundar ekki getið

Gíraffinn dularfulli: Hjartað kemur vísindamönnum í opna skjöldu. (2010). Lifandi vísindi, (1), s. 19-25.

Tilvísun: (Gíraffinn dularfulli: Hjartað kemur vísindamönnum í opna skjöldu, 2010, bls. 22)


Tímarit, sem er skannað inn (til dæmis á timarit.is)

Halldór Jónsson. (1939). Neyðarkall á 182 metrum. Sjómannablaðið Víkingur, 1(1), 12.

Tilvísun: (Halldór Jónsson, 1939, bls. 12)

Greinin er sótt af timarit.is http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4224833&issId=288338&lang=is, en af því að hún er skönnuð inn og því nákvæmlega eins og prentaða útgáfan, er hún skráð í heimildaskrá eins og um tímaritið sjálft væri að ræða

 

Dagblöð

Grein með höfundi

Kristín Heiða Kristinsdóttir. (2014, 28. október). Ég er sterkari en ég hélt að ég væri. Morgunblaðið, bls.10.

Tilvísun: (Kristín Heiða Kristinsdóttir, 2014)


Í sumum dagblöðum er eingöngu gefin upp skammstöfun á nafni höfundar eða netfang. Þetta má til dæmis leysa á eftirfarandi hátt:

S.H.Á. (2014, 28. október). Sigið nú 40 metrar. Fréttablaðið, bls. 10.

(S.H.Á., 2014)


johanna@frettabladid.is [nafns ekki getið]. (2014, 28. október). Strætó fær tuttugu nýja strætisvagna. Fréttablaðið, bls. 2.

(johanna@frettabladid.is, 2014)


Grein án höfundar

Fiskneysla eykst í heiminum. (2014, 28. október). Morgunblaðið, bls. 15.

(Fiskneysla eykst í heiminum, 2014)

 


Dagblöð og tímarit á netinu 

Höfundur. (ártal) Titill [lýsing á tegund efnis]. Sótt af  http://www._______

 

Fréttamiðill á netinu

Með höfundi

Auður Albertdóttir. (2014, 28. október). Aukinn áhugi á ferðum til Vesturheims. Mbl.is. Sótt af http://www.mbl.is/frettir/innlent/2014/10/28/aukinn_ahugi_a_vesturheimsferdum/

Tilvísun: (Auður Albertsdóttir, 2014)

Athugið að stundum ber rafrænt form heimildarinnar sérstakt nafn, samanber Morgunblaðið og mbl.is og þá kemur það heiti fyrir framan slóðina.


Án höfundar

Flug að hefjast og gosið að minnka en reikningar flugfélaga og strandaglópa hækka. (2010, 20. apríl) Pressan. Sótt af  http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/flug-ad-hefjast-og-gosid-ad-minnka-en-reikningar-flugfelaga-og-strandaglopa-haekka

Tilvísun: (Flug að hefjast og gosið að minnka en reikningar flugfélaga og strandaglópa hækka, 2010)

 

Veftímarit

Tobba Marínós. (2014, 27. október). Spikfeitt samviskubit. Kvennablaðið. Sótt af: http://kvennabladid.is/2014/10/27/spikfeitt-samviskubit-2/

Tilvísun: (Tobba Marínós, 2014)


Gagnasöfn

Höfundur. (Ártal, dagur. mánuður). Titill. Heimild. Sótt af http://____

Á hvar.is er fjöldi rafrænna gagnasafna og tímarita, sem flokkast undir viðurkenndar heimildir, t.d. Britannica og Grove Music. 

Hér að neðan eru gefin dæmi um hvernig á að skrá rafrænar heimildir af gagnasöfnum.


Án ártals

Buckley, David. (e.d.) Björk. Grove Music Online. Oxford Music Online.  Sótt af http://www.oxfordmusiconline.com/subscriber/article/grove/music/46593

Tilvísun: (Buckley, e.d.)

(e.d. þýðir engin dagsetning)


Án höfundar

Givenchy, Hubert de. (2010). Encyclopædia Britannica.  Sótt af Encyclopædia Britannica Online http://search.eb.com/eb/article-9036942

Tilvísun: (Givenchy, Hubert, de, 2010)

Athugið að Givenchy, Hubert de er titill greinarinnar sem vitnað er í.


Annað efni á netinu 

Vefsíða  

Þegar vitnað er í heilt vefsvæði er nóg að setja slóð vefsvæðisins beint í textann í sviga og þarf ekki að gera sérfærslu í heimildaskrá.

Reykjavíkurborg. (e.d.). Vinsamlegt samfélag. Sótt af http://reykjavik.is/vinsamlegt-samfelag

Tilvísun: ( Reykjavíkurborg, e.d.)

Hér kemur stofnun í stað höfundar þar sem stofnunin ber ábyrgð á því sem birtist á vefnum. Hið sama á við ef fyrirtæki ber ábyrgð á vefsíðunni. Ef engin stofnun eða fyrirtæki er ábyrgðaraðili þess sem verið er að vitna í er titill settur í stað höfundar og er þá:

Titill greinar. (Ár, dagur. mánuður). Sótt af: vefslóð

Tilvísun: (Titill greinar, ár)


Blogg

Trausti Jónsson. (2014, 18. október). Norðankast í undirbúningi? [bloggfærsla]. Sótt af http://trj.blog.is/blog/trj/entry/1476152/

 

Myndskeið af Youtube

Höfundur. [Skjánafn]. (ár, dagur. mánuður). Titill myndbands

[Myndskeið]. Sótt af http://____x

 

Notandinn sem setur myndbandið inn er skráður sem höfundurinn. Ef vantar raunverulegt nafn höfundar er það leyst á eftirfarandi hátt:

Skjánafn. (ár, dagur. mánuður). Titill myndbands [Myndskeið]. Sótt af http://____x

 

The Real Grumpy Cat.  (2012,  25.  september). The Original Grumpy Cat [myndskeið].  Sótt  af http://www.youtube.com/watch?v=INscMGmhmX4

Tilvísun: (The Real Grumpy Cat,  2012)


Munnlegar heimildir

Stundum eru notaðar heimildir sem lesandinn hefur ekki möguleika á að nálgast. Slíkar heimildir geta til dæmis verið viðtöl, tölvupóstar og fyrirlestrar eða annað námsefni frá kennurum. Efni af þessu tagi er ekki skráð í heimildaskrá heldur eru allar upplýsingar um það settar beint inn í textann. Það getur til dæmis litið svona út:

Í viðtali við Ingibjörgu Rögnvaldsdóttur, forstöðumanns bókasafns og upplýsingamiðstöðvar Tækniskólans, þann 12. september 2011, kom fram að almennt leituðu vélstjórnarnemar ekki aðstoðar á bókasafninu við öflun heimilda.
Stefán Þór Herbertsson, vélstjóri á Beiti, hefur áratuga reynslu af báðum þessum kerfum. Hann telur að ekki sé teljandi munur.... (14. október 2011).
Skv. Björgúlfi Jónssyni, sölumanni hjá Ísfelli, er mikill verðmunur á skötuselsnetum eftir því hvar þau eru framleidd (12. nóvember 2011).


Ef um er að ræða viðtal þarf að koma fram fullt nafn viðmælanda og dagsetning viðtalsins. Jafnframt verður að segja deili á viðkomandi til skýringar á því af hverju til hans er leitað.