Grunnnámskeið flugumferðastjóra

Grunnnámskeið flugumferðastjóra veitir þeim sem að útskrifast réttindi til að sækja um nemaskírteini flugumferðastjóra.

Inntökuskilyrði

• Ríkisfang:

1. • Ríkisfang skal vera íslenskt eða umsækjandi skal eiga lögheimili á Íslandi.

• Heilbrigðiskröfur:

1. • Gerðar eru ýmsar kröfur um heilbrigði umsækjenda og er rétt að þeir sem áhuga hafa á að verða flugumferðarstjórar kynni sér þær sérstaklega en of langt yrði að telja kröfurnar upp hér. Má nefna kröfur um sjón og heyrn  (sjá 404/2008)

• Menntun:

1. • Umsækjendur skulu hafa lokið stúdentsprófi eða annarri sambærilegri menntun. Leita skal álits Menntamálaráðuneytis um hvaða menntun teljist sambærileg stúdentsprófi
   • Umsækjandi skal vera a.m.k. 18 ára og eru handhafar a.m.k. framhaldsskólaprófsskírteinis eða skírteinis sem veitir aðgang að háskóla eða sambærilegt skírteini eða menntun sem Flugmálastjórn telur fullnægjandi, enda gefi slík menntun umsækjanda eðlilega möguleika á að ljúka námi í flugumferðarstjórn.

• Sakavottorð:

1. • Umsækjandi skal vera með hreint sakavottorð, útgefið af sýslumanns- eða lögreglustjóraembættinu. 

• ICAO Ensku færnipróf - 4.stig

•  Umsækjandi skal vera með færnipróf  upp á 4. stig , útgefið af tilnefndum prófdómurum sem til þess hafa leyfi frá Flugmálastjórn.  Hægt er að fá nánari upplýsingar um það með því að senda rafpóst á hanna(hja)flugskoli.is.

Nánari upplýsingar um kröfur má finna í reglugerð 404/2008 um skírteini flugumferðarstjóra.

Lýsing á náminum

Námið er skipt í 3 hluta; Undirstöðuþjálfun (bóklegt nám), þjálfun fyrir huglæga svæðisstjórnun án kögunarbúnaðar (verklegt) og þjálfun fyrir svæðisstjórnun með kögunarbúnaði og ratsjárstjórnun (verklegt).

Lengd hvers áfanga er:

• Undirstöðuþjálfun                                                                                        12 vikur
• Þjálfun fyrir huglæga svæðisstjórnun án kögunarbúnaðar                   4 vikur
• Þjálfun fyrir svæðisstjórnun með kögunarbúnaði og ratsjárstjórnun   3 vikur

Námsmat, prófanir og lokapróf

Innan hvers áfanga er haldið nokkur stöðupróf þar sem þarf að sýna fram á lágmarkseinkunn 80% í hverju einstöku fagi eða æfingu.

Að loknum hverjum áfanga fara nemendur í próf og þurfa að standast þau til þess að geta haldið áfram í næsta áfanga.

Þetta gerir námið mjög krefjandi og lagðar eru miklar kröfur á námsgetu og hæfni í hverjum áfanga.

Fráfall getur því orðið á hverjum áfanga.

Námið er lánshæft hjá LÍN - Lánasjóð Íslenskra Námsmanna.

Upplýsingar um næsta námskeið má sjá undir flipanum "Námskeið -Næstu námskeið". 

Þeir sem hafa áhuga að skrá sig eða vilja fá frekari upplýsinga geta haft samband við Reynir  reynir(hja)flugskoli.is  og 5149402.

Almennt um starf flugumferðarstjóra

Flugumferðarstjórar vinna við þrennskonar flugumferðarstjórn; flugturnsþjónustu, aðflug og svæðisflugstjórn í flugstjórnarmiðstöð. Hvert flug sem farið er byggist á fjórum þáttum: Flugtaki og brottflugi, leiðarflugi, aðflugi og lendingu. Hér á eftir er nánari lýsing á hverjum starfsréttindum fyrir sig:

Flugturn
Flugturnar eru starfræktir í Reykjavík, Keflavík, Akureyri og Vestmannaeyjum. Á öðrum flugvöllum landsins er ekki flugumferðarstjórn heldur upplýsingaþjónusta og þar starfa flugvallaverðir eða flugradíómenn. Flugturn stjórnar allri flugumferð í nágrenni flugvallar 5 til 10 sjómílur (9-18 km.) sem og umferð á flugvellinum sjálfum. Flugturnar stjórna einnig blindflugsumferð á fyrstu stigum brottfarar og síðustu stigum lendingar.

Aðflug
Aðflugsstjórn stjórnar flugumferð í blindflugi frá flugtaki og þar til hún kemst inn á fyrirhugaða flugleið. Eins sér aðflug um stjórnun flugvéla þegar þær koma til lendinga. Aðflugsstjórnin hefur afmarkað svæði sem hún sér um stjórn á. Hér á landi nær þetta svæði allt að 40 sjómílum (70 km.) frá flugvelli. Aðflugsstjórn er unnin í Keflavík, bæði fyrir Reykjavíkur- og Keflavíkurflugvöll. Á Akureyri er einnig sérstök aðflugsstjórn en í Vestmannaeyjum er aðflugsstjórnin unnin frá flugstjórnarmiðstöðinni í Reykjavík.

Í Keflavík og Akureyri er eingöngu veitt flugturns- og aðflugsþjónusta

Flugstjórnarmiðstöð
Flugumferðarstjórar í svæðisflugsstjórn starfa í flugstjórnarmiðstöðinni í Reyjavík. Þeir stjórna stærstu svæðunum. Eru það innanlandssvæðið og úthafssvæðið. 
 
Innanlandssvæðið er yfir öllu Íslandi og nær upp í 24.500 fet. Innanlands er mikið flogið eftir flugleiðum sem settar hafa verið upp fyrirfram en einnig er flogið beint milli staða. Á úthafssvæði er mest flogið eftir leiðum sem flugmenn og flugfélög hafa lagt fram óskir um með tilliti til hagstæðustu háloftavinda.
Úthafssvæðið nær frá vesturströnd Noregs að austurströnd Kanada og frá 200 sjómílum suður af Íslandi allt til Norðurpólsins. Í heild er íslenska flugstjórnarsvæðið 5.6 milljón ferkílómetrar. Efri hæðarmörk eru engin. Úthafssvæðinu er skipt í 4 minni svæði til að auðvelda stjórnun flugumferðarinnar. Tvö af þessum svæðum, suður og austursvæðin umhverfis Ísland og Færeyjar eru að hluta ratsjárvædd en norður og vestursvæðin ekki.

Daglegt starf flugumferðarstjóra
Hver flugvél sem flýgur um svæðin verður að skila inn flugáætlun. Í flugturnum og aðflugstjórnum vinna flugumferðarstjórar sjálfir úr þeim upplýsingum sem þar koma fram. Þeir skrá upplýsingar úr flugáætlununum og einnig frá öðrum deildum á þar til gerðar pappírsræmur sem eru einskonar minnismiðar og nota síðan við stjórnun umferðarinnar.

Í flugstjórnarmiðstöð er fluggagnakerfið (FDPS) aðalkerfið sem flugumferðarstjórar nota við flugumferðarstjórn. Í flugstjórnarmiðstöð starfa einnig fluggagnafræðingar sem taka við flugáætlunum sem sendar eru til miðstöðvarinnar og leiðrétta það sem við á og koma þeim upplýsingum síðan inn í fluggagnakerfið, þannig að þær nýtist flugumferðarstjórum við stjórnum flugumferðar. Einnig sjá fluggagnafræðingar um daglegt eftirlit með fluggagnakerfinu og skráningu flugumferðar í gegnum flugstjórnarsvæðið. Þegar flugvél er tilbúin til brottfarar frá flugvelli innan svæðisins eða kemur inn í það úr öðrum flugstjórnarsvæðum eru allar upplýsingar um vélina tilbúnar í fluggagnakerfinu.

Flugumferðarstjórinn býr til rafræna ræmu fyrir viðkomandi flug með upplýsingum um flughæð og tíma yfir stöðumiðum á flugleið vélarinnar. Upplýsingar á ræmunni gefa til kynna hvar rými sé fyrir viðkomandi flugvél miðað við aðrar. Hver vinnustöð er útbúin með fjarskipta og símabúnaði. Einnig eru víða ratsjárskjáir en tölvur eru í öllum vinnustöðum. Fyrir utan beina stjórnun flugumferðar byggist flugumferðarstjórn mjög á samvinnu, þ.e. að koma á framfæri og taka á móti upplýsingum um framvindu flugvéla sem eru á leið úr einu svæði í annað. Samvinna er einnig mikil milli manna í sömu deild, milli deilda og flugstjórnarmiðstöðva, bæði innalands og utan. Því eru allar vinnustöður í flugstjórnarmiðstöð með beinar símalínur til aðliggjandi deilda og einnig til flugstjórnarmiðstöðva erlendis.

Flugumferðarstjórinn verður að vera mjög fljótur að átta sig á aðstæðum og taka réttar ákvarðanir í samræmi við þær. Samskipti milli flugmanna og flugumferðarstjóra fara fram á ensku en leyfilegt er að nota íslensku í innanlandsdeild.

Öll samskipti um síma og fjarskiptatæki eru tekin upp á segulbönd og þau geymd í a.m.k. 30 daga.

Félagslíf

Flugumferðarstjórar á Íslandi eru rúmlega 100 talsins. Félagslíf er nokkuð og má t.d. nefna golfklúbb, farnar eru gönguferðir inn á hálendið og einnig eru farnar ferðir erlendis og keppt í íþróttum við erlenda flugumferðarstjóra. Stéttarfélagið á eigið skrifstofuhúsnæði sem einnig nýtist sem félagsheimili og tvo sumarbústaði til afnota fyrir félagsmenn.